Αρχική > Φιλοσοφία, Φιλοκαλία, Ψυχολογία > Το Τριαδικό Μοντέλο Εγκεφάλου κατά MacLean και το Τριμερές της Ψυχής κατά Πλάτωνα και Εκκλησιαστικούς Πατέρες

Το Τριαδικό Μοντέλο Εγκεφάλου κατά MacLean και το Τριμερές της Ψυχής κατά Πλάτωνα και Εκκλησιαστικούς Πατέρες

Φεβρουαρίου 3, 2012 Σχολιάστε Go to comments

Σύμφωνα με το Τριαδικό Μοντέλο του MacLean ο ανθρώπινος εγκέφαλος αποτελείται από:

α) τον κατώτερο εγκέφαλο (ερπετοειδή, reptilian), που ελέγχει βασικές αισθησιοκινητικές λειτουργίες όπως αναπνοή καρδιακό ρυθμό, εγρήγορση.

β) τον θηλαστικό (mammalian) εγκέφαλο που ελέγχει τα συναισθήματα (π.χ. θυμό), τη μνήμη, την τροφή

γ) τον νεοφλοιό (neommalian ή neocortex) ή σκεπτόμενο εγκέφαλο που ελέγχει την σκέψη, τη λογική, τη γλώσσα και την υψηλή νοημοσύνη. Και ασχολείται με επίλυση προβλημάτων, διατήρηση της προσοχής, αναστολή συναισθημάτων.

Ο Πλάτων στα Έργα του Πολιτεία και Φαίδρος αναφέρεται στο τριμερές της Ψυχής το οποίο αποτελείται από:

α) το επιθυμητικόν

β) το θυμικόν

γ) το λογικόν (ή λογιστικόν)

Το παραπάνω μοντέλο του Πλάτωνα ομοιάζει με του MacLean. Το μοντέλο του Πλάτωνα υιοθετήθηκε στην συνέχεια και από τον Αριστοτέλη και τους Πατέρες της Εκκλησίας ενδεχομένως με ελαφρές διαφοροποιήσεις.

Οι Πατέρες προτείνουν για κάθε μέρος της Ψυχής το αντίστοιχο «φάρμακο». Ενδεικτικά αναφέρει ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής «Το θυμικόν της ψυχής αγάπη χαλίνωσον, το επιθυμητικόν αυτής εγκρατεία καταμάρανον και το λογιστικόν αυτής προσευχή πτέρωσον και το φως του νου ουκ αμαυρούται ποτέ» (βλ. και  Jean-Claude Larchet Η θεραπευτική των πνευματικών νοσημάτων (2 τόμοι) Εισαγωγή στην ασκητική παράδοση της Ορθοδόξου Εκκλησίας Εκδόσεις Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος)

Ενδιαφέρον έχει να μελετηθούν οι θεραπευτικές πρακτικές της Εκκλησίας (π.χ. Νηστεία) από νευροφυσιολογική οπτική χρησιμοποιώντας νευροαπεικονιστικές μεθόδους όπως EEG, MEG, fMRI για να διαπιστώσουμε εάν υπάρχουν αλλαγές στον ανθρώπινο εγκέφαλο και ποιες;

  1. Φεβρουαρίου 5, 2012 στο 14:55

    Σχόλιο από τον φίλο Θεόδωρο που τα αναρτά στο Facebook:
    Μοιάζουν, παρόλα αυτά έχουμε και σοβαρές διαφορές, αξεπέραστες θα λέγαμε σε πολλά σημεία. Αφενός η ψυχή για τον Πλάτωνα είναι διμερής, καθώς έχει ανώτερες και κατώτερες λειτουργίες. Ανώτερη λειτουργία είναι ο νους και ο μόνος ικανός να οδηγήσει τον άνθρωπος στην νοητή πατρίδα, ο μόνος ικανός να ανακαλέσει στη μνήμη την αρχέγονη μήτρα της γνώσης και την προέλευσης της. Η θεια ουσία της ψυχής, δλδ είναι ο νους ουσιαστικά. Γι αυτό και κάθε μέρος κάπου κατοικεί. Ο νους στον εγκέφαλο, το επιθυμητικό και το θυμικό στο στομάχι και την καρδιά αντίστοιχα.
    Οι πατέρες αντιθέτως ενώ διαχωρίζουν κατά την ίδια ακριβώς ορολογία (εδώ το μεγάλο θέμα της πρόσληψης της γλώσσας, της ορολογίας και της συστηματική σκέψης προβληματισμού και μεθόδευσης είναι άλλο θέμα) και εντοπίζουν αυτές τρεις ιδιότητες όχι σε ένα σημείο, αλλά ως συστατικές ιδιότητες της ψυχής του ανθρώπου,η οποία ψυχή ανακράται ομοτίμως σε όλη την ανθρώπινη σωματική ύπαρξη (περιέχοντας μάλιστα το σώμα και όχι το αντίθετο) . Και εδώ είναι η μεγάλη διαφορά. Ενώ κατά τον Πλάτωνα, η κάθε έξη οφείλεται στο ότι ο νους προσκολλάται στα γήινα ( ή δεν είναι φιλόλογος κατά μία άλλη έννοια) και τελικά υποκύπτει η ψυχή και δη ο νους (και άρα όλη η ανθρώπινη, ύπαρξη καθώς στον Πλάτωνα ψυχή=άνθρωπος) στο θυμικό και το λογικό, οι πατέρες επειδή είναι μονιστές, αναφέρουν πως κάθε ένα στοιχείο πράττει το κακό επειδή διαστρέφεται η κατά φύσιν του φορά. Και εδώ θα συμφωνήσω με τον π. Βασίλειο Θερμό ως προς το επιστημονικό κομμάτι, ότι οι πατέρες είναι πράγματι πιο κοντά μέσα στο επιστημονικό στοιχείο. Διότι δε μπορεί να νοηθεί εμπάθεια, δίχως τη συμμετοχή και των υπολοίπων στοιχείων. Όταν υπάρχει μία εμπάθεια σε μία ιδιότητα, η εμπάθεια επηρεάζει όλη την ύπαρξη, συνάμα και τις υπόλοιπες ιδιότητες οι οποίες συμμετέχουν.
    βλέπε και http://el.orthodoxwiki.org/%CE%A8%CF%85%CF%87%CE%AE

  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: