Archive

Posts Tagged ‘Νηστεία’

Νηστεία και Μικρά Παιδιά

Νοεμβρίου 24, 2013 2 σχόλια

Πρέπει τα μικρά παιδιά να νηστεύουν;

Για να δούμε πέρα από την θεολογία της νηστείας ας εξετάσουμε τα ψυχολογικά οφέλη της νηστείας στα παιδιά.

Δείτε και την αντίστοιχη ομιλία.

Σύμφωνα με το πείραμα τα μικρά παιδιά που αντιστάθηκαν στο πειρασμό να φάνε το ζαχαρωτό για όσο χρόνο τους ζητήθηκε τα πήγαν καλύτερα στη ζωή τους σύμφωνα με κάποιους δείκτες.

Θεωρώ ότι το συγκεκριμένο  πείραμα ενθαρρύνει την νηστεία στα μικρά παιδιά γιατί είναι μια μορφή νηστείας και η εγκρατεία.

Περισσότερα για το πείραμα εδώ!

 

Σαρακοστιανή Απορία

Μαρτίου 18, 2013 1 Σχολιο

Καθαρο-Δευτεριατικα έχω την εξής απορία;

Τι θα γινόταν στην Ελλάδα της Κρίσης αν όλοι μα όλοι (εκτός από τα μωρά) νήστευαν την Σαρακοστή;

Και όταν εννοώ νήστευαν εννοώ όχι νηστεία  με αστακομακαροναδες αλλά νηστεία όση αυστηρότερη μπορεί ο καθένας.

Πως θα κινούνταν η αγορά αν οι περισσότεροι την βγάζαν με όσπρια, λαχανικά, φρούτα ελληνικής παραγωγής;

Ποιες   οικονομικές συνέπειες θα είχε η Νηστεία στην Ελλάδα της Κρίσης;

Μήπως θα υπήρχε ανάπτυξη; Μήπως θα δείχναμε ένα άλλο μοντέλο διατροφής σε όλο τον κόσμο;

Κάποια στιγμή είχα ακούσει τον π. Φιλόθεο Φάρο να λέει ότι στα Συσσίτια της Εκκλησίας δεν πάνε να φάνε όταν έχει όσπρια. Ποιοι θα πήγαιναν στα Συσσίτια αν όλη την Μεγάλη Σαρακοστή σερβίρονταν νηστίσιμα έστω με λάδι;

Κατά πάσα πιθανότητα θα μείνω με την απορία.

Στην Ελλάδα της Κρίσης δεν φαίνεται να έχουμε διάθεση για ένα πείραμα Σαράντα Επτά Ημερών, για μια δοκιμή που ίσως να μας πείσει.

 

 

 

 

Οι ηθικές διαστάσεις της διατροφής

Σεπτεμβρίου 2, 2012 1 Σχολιο

Προσπαθώ στο ιστολόγιο μου να μην αναπαράγω αυτά που βρίσκω σε άλλες ιστοσελίδες. Μ’ αρεσε πολύ το συγκεκριμένο άρθρο και δεν μπόρεσα να αντισταθώ στον πειρασμό. Η επιλογή φράσεων με έντονη γραφή δικιά μου.

 

Οι ηθικές διαστάσεις της διατροφής
ή, κατά Καισάριο Δαπόντε, βαθύτερη σημασία της κοινής τράπεζας

του Θανάση Δριτσα*

Ξεφυλλίζοντας ένα παλαιό και σπάνιο βιβλίο που έγραψε ο περίφημος λόγιος και ποιητής του 18ου αιώνα Καισάριος Δαπόντες (1714-1784) με τίτλο «Κανών περιεκτικός πολλών εξαιρέτων πραγμάτων των εις πολλάς πόλεις και νήσους και έθνη και ζώα εγνωσμένων» (πρώτη έκδοση 1778 – Σήμερα κυκλοφορεί σε φιλολογική επιμέλεια Γ.Π. Σαββίδη από τις εκδ. Ποικίλη Στοά-Λέσχη, 1991) ανακάλυψα μιαν ενδιαφέρουσα επιστολή του Καισάριου, η οποία απευθύνεται προς κάποιον Πούρβουλο, τότε μεγάλο Λογοθέτη. Ο αποστολέας εκδηλώνει την επιθυμία να δειπνήσει με τον αποδέκτη της επιστολή και διατυπώνει με σπάνιο ύφος τη βαθύτερη σημασία της κοινής τράπεζας.

Τα κυριότερα σημεία της επιστολής του Καισάριου στη ζωντανή γλώσσα της εποχής εκείνης έχουν ως εξής:

«Επιθυμία επεθύμησα τούτην την εβδομάδα φαγείν μετά της ευγενείας σου. Εις το τραπέζι δε δεν θέλω να είναι άρτος αρπαγής, πρόβατον αδικίας, όρνιθα ασελγείας, ούτε δορκάς υπερηφανείας, ούτε ορτύκι μνησικακίας, ούτε λαγός φιλοχρηματίας, αλλά ούτε χοίρος ακαθαρσίας».

«Θέλω δε και παρακαλώ να είναι άρτος ιδρώτος, φακές ταπεινοφροσύνης, φασούλια σωφροσύνης, ρεβίθια ελεημοσύνης, ιχθύες απλότητος, ελιές ιλαρότητος, και λάχανα ευλαβείας. Αντί μεζέδες θέλω τα ηθικά και τα πνευματικά διηγήματα, αντίς αλατιέρας να παραθέσης πίστιν, αντίς άλας και πιπέρι την πράξιν και την θεωρίαν, αντίς δε μάσαν (τραπεζομάντιλο) να απλώσεις την καθαρότητα, αντίς ταλέρια (πιάτα) να βάλεις την εγκράτεια, αντίς μαχαίρια την διάκρισιν, αντίς πηρούνια την υπομονήν. Μη τραπεζώσης δε οίνον αδολεσχίας, ούτε πήλινο αποστασίας, αμή μόνον νερόν δακρυρροίας, έστω και σερμπέτι καλής καρδίας. Κεραστήν δε να διορίσεις τον νουν και ποτήρι την φρόνησιν και αντίς υπηρέτας την ολιγάρκειαν και την μετριότητα».

O Καισάριος προσδίδει ηθικές διαστάσεις στη διατροφή και οι χαρακτηρισμοί του ευνοούν όσπρια και ψάρια, ενώ απορρίπτουν γενικά το κρέας. Στη σημερινή εποχή της ασύστολης κατανάλωσης θερμίδων η πρωτότυπη αυτή επιστολή φωτίζει τις πνευματικές ρίζες της παραδοσιακής διατροφής και τονίζει την αξία της κοινής τράπεζας που αποτελεί περισσότερο μέσον επικοινωνίας και λιγότερο γαστρική απόλαυση. Η σύγκριση με τα σύγχρονα τηλεοπτικά πανηγύρια πρόσληψης «διακοσμημένων» θερμίδων -τύπου Mάστερ Σεφ- είναι προφανέστατη.

Στόχος η εγκράτεια

Πριν εξαπολυθούν στον σύγχρονο κόσμο οι διαιτολόγοι, οι αστρολόγοι, τα πρωινάδικα της τηλεόρασης και τα γυμναστήρια της γειτονιάς, οι κοινοί θνητοί βάσιζαν την εποχική διατροφική τους συμπεριφορά κυρίως στη νηστεία και τις θρησκευτικές νουθεσίες. Ο απώτερος στόχος της νηστείας στην ελληνική παράδοση δεν είναι η μείωση των προσλαμβανόμενων θερμίδων, η απώλεια βάρους και η βελτίωση της εξωτερικής εμφάνισης, όλα όσα δηλαδή αποτελούν στόχο ενός σύγχρονου διαιτολογικού προγράμματος, αλλά το πώς θα γίνει ο άνθρωπος εγκρατής. Με βάση μάλιστα την προσέγγιση των ασκητών της ερήμου των πρώτων χριστιανικών χρόνων που όλοι τους ήσαν αξιοζήλευτα ολιγοδίαιτοι υπάρχουν δύο τύποι «μάργων» ανθρώπων (ετυμολογία από το ρήμα «μαργαίνω» που σημαίνει γίνομαι παθιασμένος με κάτι) που έχουν πάθος με το φαγητό: ο «γαστρίμαργος», δηλαδή αυτός που αγαπάει τη μεγάλη ποσότητα φαγητού και θα τον λέγαμε σήμερα σαβούρα και ο «λαίμαργος», δηλαδή αυτός που παθιάζεται με τις νοστιμιές και τις απολαύσεις του λαιμού και θα τον λέγαμε ίσως μερακλή των μεζέδων.

Γνωρίζουμε επιστημονικά σήμερα ότι ο ψυχολογικά πιεσμένος άνθρωπος προστρέχει σε κατανάλωση μεγάλης ποσότητας ζάχαρης, θερμίδων, αλατιού και έντονων γεύσεων (ότι δηλαδή προσφέρει το σκουπιδοφαγητό των ταχυφαγείων), αναζητώντας λυτρωτική διέξοδο στην απόλαυση προκειμένου να απαλλαγεί από το καθημερινό άγχος και την κατάθλιψη. Ετσι πολλές φορές συμπεριφέρεται και ως γαστρίμαργος και ως λαίμαργος. Οι θρησκευτικές παραδόσεις όλων των λαών της γης είχαν ξεκαθαρίσει απόλυτα ότι η εγκράτεια και η διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους απαιτούν κυρίως ψυχική ισορροπία. Επίσης, σύμφωνα με τα τρέχοντα δεδομένα της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας, το μυστικό που εξασφαλίζει μακροζωία στους μεσογειακούς ανθρώπους ίσως να μην είναι μόνο το ελαιόλαδο, αλλά η αισιόδοξη στάση ζωής και η χαλαρότητα των ρυθμών που σχετίζονται με το εύκρατο κλίμα και το μεσογειακό φως. Στο σημείο αυτό ο Καισάριος Δαπόντες αποδεικνύεται και επιστημονικός προφήτης, αφού στην προαναφερθείσα επιστολή του θεωρεί ικανή και αναγκαία συνθήκη ενός καλού γεύματος το «σερμπέτι της καλής καρδίας».

Δεν είναι μόνο το ευλογημένο λάδι και η μεσογειακή κουζίνα που μπορεί να χαρίσει την υγεία. Είναι πάνω απ’ όλα οι καθαρές σκέψεις και το ελεύθερο πνεύμα που χάρισε η γη που ζούμε στους παππούδες μας και χαρίζει και σήμερα σε όσους διακριτικούς μπορούν ακόμη να το αντιληφθούν. Γιατί το πιο σημαντικό είναι να μη γίνει κανείς πνευματικά βαρύς και να παραμένει διάφανος. Για αυτή την εσωτερική διαφάνεια έχει γράψει ο Ελύτης: «Θα σου δώσω εγώ ένα δέρμα που να κοιτάν οι άνθρωποι από μέσα. Και να μην έχεις ούτε ένα μυστικό. Σε όλους εσύ θα ανήκεις. Ολος φως».

* Ο κ. Θανάσης Δρίτσας είναι καρδιολόγος στο Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο.

Αρχική Δημοσίευση εδώ!

Εκκλησιαστική Νηστεία & Ιατρική

Αυγούστου 13, 2012 Σχολιάστε

 

Συγκεντρώνω ενδεικτικές δημοσιεύσεις για την επιστημονική μελέτης της Εκκλησιαστικής Νηστείας. Πρωτοπόρος σε αυτή την μελέτη είναι ο Καθηγητής Ιατρικής Αντώνης Καφάτος.

Τα οφέλη της νηστείας στην υγεία είναι πολλά.

Δημοσιεύσεις

A. Papadaki, L.M. Valsta, A.M. Lampi, J. Peñalvo, H. Adlercreutz, C. Vardavas, A. Kafatos, (2011)  Differences in nutrient intake during a Greek Orthodox Christian fasting and non-fasting week, as assessed by a food composition database and chemical analyses of 7-day weighed food samples, Journal of Food Composition and Analysis, Volume 24, Issue 1, February 2011, Pages 22-28, ISSN 0889-1575, 10.1016/j.jfca.2010.04.003.

Katerina Sarri, Manolis Linardakis, Caroline Codrington, Anthony Kafatos, Does the periodic vegetarianism of Greek Orthodox Christians benefit blood pressure?, Preventive Medicine, Volume 44, Issue 4, April 2007, Pages 341-348, ISSN 0091-7435, 10.1016/j.ypmed.2006.11.009. 

Katerina O. Sarri, Anthony G. Kafatos and Siobhan Higgins (2005). Is religious fasting related to iron status in Greek Orthodox Christians? British Journal of Nutrition Volume 94 / Issue 02 / August 2005 , pp 198-203DOI: http://dx.doi.org/10.1079/BJN20051472

Katerina O. Sarri, Manolis K. Linardakis, Frosso N. Bervanaki, Nikolaos E. Tzanakis and Anthony G. Kafatos (2004). Greek Orthodox fasting rituals: a hidden characteristic of the Mediterranean diet of Crete. British Journal of Nutrition,92, pp. 277284 doi:10.1079/BJN20041197

 

 

Αρέσει σε %d bloggers: